📦 Python Modules va Packages

Standart modullar va custom modullar yaratish

🎯 Maqsad: Kodni tartibli va qayta ishlatiladigan qilish

Modullar = Kodni tartibga solish ✨

Paketlar = Modullarni guruhlash 📚

👨‍💻 Python Ustozi bilan

📋 Dars Rejasi

Modullar tushunchasi - 20 daqiqa
Standart modullar bilan ishlash - 25 daqiqa
Custom modullar va paketlar yaratish - 20 daqiqa
Amaliy mashqlar - 25 daqiqa
Xulosa va uy vazifasi - 20 daqiqa
Savol-javob - 10 daqiqa

Jami: 120 daqiqa (2 soat) 🕐

🤔 Modul nima?

📄 Modul

Python fayli (.py) bo'lib, unda funksiyalar, o'zgaruvchilar yoki sinflar mavjud

📦 Paket

Bir nechta modullarni o'z ichiga olgan papka, __init__.py fayli bilan belgilanadi

💡 Afzalliklari:

Kodni tartibli saqlash
Qayta ishlatish imkoniyati
Katta loyihalarda boshqaruv
Xotira tejash

📥 Import Usullari

# 1. Butun modulni import qilish
import math
print(math.sqrt(16))  # 4.0

# 2. Faqat kerakli funksiya
from math import pi
print(pi)  # 3.14159...

# 3. Qisqa nom bilan
import math as m
print(m.factorial(5))  # 120
                        

📌 Qachon qaysi usul?

import math - ko'p funksiya kerak

from math import pi - faqat bittasi

import math as m - uzun nom

⚠️ from math import * - ishlatmang!

🏛️ Python Standart Modullari

🔢 math

Matematik operatsiyalar

sqrt(), factorial(), pi

🎲 random

Tasodifiy sonlar

randint(), choice()

📅 datetime

Sana va vaqt

now(), strftime()

💾 os

Operatsion tizim

getcwd(), mkdir()

✨ Python bilan 200+ standart modul keladi!

🔢 math Moduli

import math

# Ildiz
print(math.sqrt(25))      # 5.0

# Faktorial
print(math.factorial(4))  # 24

# Pi soni
print(math.pi)            # 3.141592653589793

# Trigonometriya
print(math.sin(math.pi/2))  # 1.0

# Logarifm
print(math.log(10))       # 2.302585092994046
                

📊 Boshqa foydali funksiyalar:

ceil(), floor(), pow(), degrees(), radians()

🎲 random Moduli

import random

# Tasodifiy butun son
print(random.randint(1, 10))  # 1-10 orasida

# Tasodifiy suzuvchi son
print(random.random())  # 0.0-1.0 orasida

# Ro'yxatdan tasodifiy tanlov
ismlar = ["Ali", "Zilola", "Sardor"]
print(random.choice(ismlar))  # Tasodifiy ism

# Ro'yxatni aralashtirish
sonlar = [1, 2, 3, 4, 5]
random.shuffle(sonlar)
print(sonlar)  # Aralashtirilgan
                

📅 datetime Moduli

from datetime import datetime, date, time

# Hozirgi vaqt
hozir = datetime.now()
print(hozir)  # 2025-04-23 12:34:56.789123

# Faqat sana
bugun = date.today()
print(bugun)  # 2025-04-23

# Formatlashtirish
print(hozir.strftime("%Y-%m-%d"))  # 2025-04-23
print(hozir.strftime("%H:%M:%S"))  # 12:34:56

# Alohida qismlar
print(hozir.year)   # 2025
print(hozir.month)  # 4
print(hozir.day)    # 23
                

🛠️ Custom Modul Yaratish

📝 matematika.py

# matematika.py fayli

def yigindi(a, b):
    return a + b

def kopaytirish(a, b):
    return a * b

def kvadrat(x):
    return x ** 2

# O'zgaruvchi
PI = 3.14159
                        

🚀 asosiy.py

# asosiy.py fayli
import matematika

natija1 = matematika.yigindi(5, 3)
print(natija1)  # 8

natija2 = matematika.kopaytirish(4, 2)
print(natija2)  # 8

print(matematika.PI)  # 3.14159
                        

✅ O'z modulimizni yaratdik!

📦 Paket Yaratish

🗂️ Fayl tuzilmasi

mening_paketim/ __init__.py modul1.py modul2.py ichki_paket/ __init__.py modul3.py

⚠️ __init__.py - paketni belgilaydi

📄 modul1.py

def salom():
    print("Salom, dunyo!")

def hisoblash(x, y):
    return x * y + 10
                        

🚀 Ishlatish

from mening_paketim import modul1

modul1.salom()  # Salom, dunyo!
print(modul1.hisoblash(3, 4))  # 22
                        

💡 Amaliy Misollar

🎯 Misol 1: Matematik kalkulyator

# kalkulyator.py
import math

def umumiy_hisoblash(son):
    natijalar = {
        'kvadrat': son ** 2,
        'kub': son ** 3,
        'ildiz': math.sqrt(son),
        'faktorial': math.factorial(son) if son >= 0 else 'Xato'
    }
    return natijalar
                    

🎮 Misol 2: O'yin moduli

# oyin.py
import random

def son_topish_oyini():
    maxfiy_son = random.randint(1, 100)
    print("1-100 orasidagi sonni toping!")
    return maxfiy_son
                    

🏋️ Amaliy Mashqlar

Mashq 1: Standart modullar

• random - 1-50 tasodifiy son

• math - 16 ning ildizi

• datetime - bugungi sana

Mashq 2: Custom modul

• kalkulyator.py yarating

• bolish(a, b) funksiyasi qo'shing

• Import qilib sinab ko'ring

Mashq 3: Paket

• tools paketini yarating

• xabar.py moduli qo'shing

• xabar_ber() funksiyasini yarating

⏰ Har mashq uchun 8-9 daqiqa vaqt

🏠 Uy Vazifasi

math modulidan 10! (faktorial) hisoblang

random bilan ["Olma", "Anor", "Banan"] dan tanlang

foydali.py modul yarating - kopaytirish(a, b)

Bu modulni import qilib, kopaytirish(6, 7) chaqiring

⏰ Muddat: Keyingi darsga qadar

📧 Topshirish: Barcha kodlar va fayllarni yuboring

Keyingi dars: Python Standart Kutubxonalari (os, sys, random, math) 📚

🎯 Xulosa

Bugun o'rgandik:

Modullar va Paketlar nima?
Import usullari
Standart modullar: math, random, datetime, os
Custom modullar yaratish
Paket tuzilmasi
Amaliy misollar

Asosiy qoida: Kod tartibli bo'lishi - muvaffaqiyat kaliti! 🔑

Eslab qoling:

• Modullar = Qayta ishlatish

• Paketlar = Tartibga solish

• Import = Kuch

Savollaringiz bormi? 🤔

Rahmat! 👏