🔄 Python For Loop: Iteratsiya

Mavzular:

📌 For loop va iteratsiya

📌 range() funksiyasi

📌 Nested loops (ichma-ich)

📌 Amaliy mashqlar

⏰ Dars davomiyligi: 120 daqiqa (2 soat)

📋 Dars rejasi

Qism	Davomiyligi	Mavzu
1	20 daqiqa	Kirish va Iteratsiya
2	25 daqiqa	range() funksiyasi
3	20 daqiqa	Nested loops
4	25 daqiqa	Amaliy mashqlar
5	20 daqiqa	Xulosa va uy vazifasi
6	10 daqiqa	Savollar

🔄 For loop nima?

For loop - takroriy harakatlar uchun!

For loop ro'yxat, string yoki boshqa iterable obyektlar ustida ishlaydi.

Asosiy sintaksis:

for o'zgaruvchi in iterable:
    # Har bir element uchun bu kod ishlaydi
            

Misol - Ro'yxat elementlari:

mevalar = ["olma", "banan", "anor"]
for meva in mevalar:
    print(meva)
                

Natija: olma banan anor

🔤 String bilan for loop

String harflarini birma-bir chiqarish:

matn = "Salom"
for harf in matn:
    print(harf)
                

Natija: S a l o m

Qanday ishlaydi:

1. "Salom" stringining har bir harfini birma-bir oladi

2. Har bir harfni harf o'zgaruvchisiga yuklaydi

3. Kod bloki (print) ishlaydi

4. Keyingi harfga o'tadi

🏋️ Mashq:

ranglar = ["qizil", "yashil", "ko'k"] ro'yxati bilan:

Har bir rangni ekranga chiqaring
Har bir rangni "Mening sevimli rangim: [rang]" shaklida chiqaring

📊 range() funksiyasi

range() - sonlar ketma-ketligini yaratadi

Sintaksis: range(boshlang'ich, oxirgi, qadam)

Oddiy range() - 0 dan boshlanadi:

for i in range(5):  # 0 dan 4 gacha
    print(i)
                

Natija: 0 1 2 3 4

⚠️ Eslatma: range(5) da 5 raqami kirmaydi! 0, 1, 2, 3, 4 chiqadi.

⚙️ range() parametrlari

Boshlang'ich va oxirgi:

for i in range(2, 6):  # 2 dan 5 gacha
    print(i)
                

Natija: 2, 3, 4, 5

Qadam (step) parametri:

for i in range(1, 10, 2):  # 1 dan 9 gacha, har ikkinchi
    print(i)
                

Natija: 1, 3, 5, 7, 9

Teskari tartib:

for i in range(5, 0, -1):  # 5 dan 1 gacha
    print(i)
                

Natija: 5, 4, 3, 2, 1

🎯 range() amaliy ishlatish

Takroriy harakatlar:

for i in range(5):
    print("Salom")
                

Natija: Salom Salom Salom Salom Salom

🏋️ Mashq:

range() yordamida:

1 dan 10 gacha bo'lgan sonlarni chiqaring
10 dan 1 gacha teskari tartibda chiqaring

🏗️ Nested loops (ichma-ich)

Nested loop - bir for loop ichida boshqa for loop

Ko'p darajali takroriy harakatlar uchun ishlatiladi

Oddiy nested loop:

for i in range(3):
    for j in range(2):
        print(f"i={i}, j={j}")
                

Natija: i=0, j=0 i=0, j=1 i=1, j=0 i=1, j=1 i=2, j=0 i=2, j=1

Ishlash tartibi:

Tashqi loop (i) 3 marta, ichki loop (j) har safar 2 marta = 6 ta iteratsiya

📋 Nested loops - jadval yaratish

Yulduzcha bilan 3x3 kvadrat:

for i in range(3):
    for j in range(3):
        print("*", end=" ")
    print()  # Yangi qatorga o'tish
                

Natija: * * * * * * * * *

⚠️ Eslatma: Nested loop'lar dasturni sekinlashtirishi mumkin, ehtiyot bo'ling!

🏋️ Mashq:

4 qator, 5 ustun "#" belgilari jadvali
1-3 gacha sonlarni 1-2 gacha sonlar bilan juftlash

🏋️ Amaliy mashq 1 - Iteratsiya

Vazifa:

sozlar = ["kitob", "ruchka", "daftar"] ro'yxati bilan:

Har bir so'zni ekranga chiqaring
Har bir so'zni "Mening buyumim: [so'z]" shaklida chiqaring

Yechim:

sozlar = ["kitob", "ruchka", "daftar"]

for soz in sozlar:
    print(soz)

print("---")

for soz in sozlar:
    print(f"Mening buyumim: {soz}")
                

Natija: kitob ruchka daftar --- Mening buyumim: kitob Mening buyumim: ruchka Mening buyumim: daftar

🏋️ Amaliy mashq 2 - range()

Vazifa:

range() yordamida:

5 dan 15 gacha sonlarni chiqaring
20 dan 10 gacha juft sonlarni teskari tartibda chiqaring

Yechim:

for i in range(5, 16):
    print(i)

print("---")

for i in range(20, 9, -2):
    print(i)
                

Natija: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 --- 20, 18, 16, 14, 12, 10

🏋️ Amaliy mashq 3 - Nested loops

Vazifa:

5 qator, 4 ustun "$" belgilari jadvali
1-2 gacha sonlarni 1-3 gacha sonlar bilan juftlash

Yechim:

for i in range(5):
    for j in range(4):
        print("$", end=" ")
    print()

print("---")

for i in range(1, 3):
    for j in range(1, 4):
        print(f"({i}, {j})")
                

Natija: $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ $ --- (1, 1), (1, 2), (1, 3) (2, 1), (2, 2), (2, 3)

🏠 Uy vazifasi

Vazifa 1:

mevalar = ["uzum", "nok", "banan"] ro'yxati bilan:

Har bir mevani "Sevimli mevam: [meva]" shaklida chiqaring

Vazifa 2:

range() yordamida:

3 dan 12 gacha toq sonlarni chiqaring
15 dan 5 gacha teskari tartibda chiqaring

Vazifa 3:

Nested loop yordamida:

3 qator, 5 ustun "@" belgilari jadvali
1-3 gacha sonlarni 1-4 gacha sonlar bilan juftlash

🎯 Xulosa

Bugun o'rganganlar:

✅ for loop va iteratsiya

✅ range() funksiyasi parametrlari

✅ nested loops (ichma-ich)

✅ String va ro'yxat bilan ishlash

✅ Amaliy mashqlar va misollar

Keyingi dars:

While Loop: Cheksiz looplar, break, continue, else bilan loop

Eslab qoling:

🔄 For loop = ma'lum sonli takroriy harakatlar

📊 range() = sonlar ketma-ketligi

🏗️ Nested loops = jadval va murakkab tuzilmalar

Savollar? 🤔

Rahmat! 😊